Kopalnia nad Bugiem

Kopalnia w Mielniku nad Bugiem, kilkanaście kilometrów od granicy z Białorusią? Budynek kina „Górnik” w tymże Mielniku. Zaraz: przecież nie może chodzić ani o węgiel kamienny, ani o węgiel brunatny, ani o siarkę; co więc wydobywano – i nadal wydobywa się - w Mielniku?

Odpowiedź na zagadkę jest niezwykle prosta: finalny produkt wszyscy znamy ze szkoły: kreda! W miasteczku i okolicach kreda nazywana jest mielnickim złotem. Była w tym rejonie wydobywana od wielu wieków. W czasach neolitu kreda mogła służyć do wyrobu różnych narzędzi. Począwszy od średniowiecza aż do czasów międzywojennych była wykorzystywana jako składnik zaprawy murarskiej – jako tzw. wapno gaszone. Zarówno w okresie przed- jak i po-wojennym z kredy wykonywano tzw. „gomółki” o kształcie piłki bejsbolowej, wykorzystywane do bielenia drewnianych chałup. Przed II Wojną w Mielniku działały 3 kopalnie kredy, wszystkie w posiadaniu Żydów. Od 1954 roku kreda wydobywana jest niemal w centrum miasteczka, natomiast w jego północnej części działa zakład przetwórstwa kredy. W latach 70-tych kreda była wykorzystywana jako składnik pasty do zębów, farb, kosmetyków, wykładzin gumowych, a także jako kreda nawozowa do odkwaszania gleby.

Dziś w Mielniku nadal istnieje odkrywkowa kopania, jak i zakład przetwórstwa. W dawnym kinie „Górnik” powstało Muzeum Ziemi Mielnickiej. I właśnie w marcu 2012 otworzono tam wystawę „Mielniccy górnicy na starej fotografii”. Zgromadzono na niej blisko 30 fotografii z lat 50-tych, 60-tych i 70-tych, pokazujących pracę w kopalni, a także wykorzystywany sprzęt. Zdjęcia pokazują m.in. pierwszą koparkę „Waryński” używaną w zakładach, ciągnik „Ursus”, czy ciężarówkę Skoda. Jednak najciekawsze są zdjęcia pracowników oraz warunki pracy w kopalni. W otwarciu wystawy w sobotni marcowy wieczór wzięło udział wielu starszych mieszkańców Mielnika, którzy z wielką radością odnajdowali siebie, lub swoich krewnych i znajomych na tych starych fotografiach. Szczególną radość miał jeden ze zwiedzających, który odnalazł siebie na jednym ze zdjęć, jak chłopca w krótkich majtkach, towarzyszącego dorosłym pracownikom podczas przerwy w pracy poświęconej na robienie zdjęć.

Kilka fotografii zamieszczonych na wystawie możecie obejrzeć poniżej. Jak dziś – zimową porą – wygląda kopalnia odkrywkowa kredy możecie zobaczyć na innych zdjęciach.

Nieduże miasteczko na Podlasiu, nad Bugiem i tyle ciekawych historii. Wystarczy tylko nadstawić ucha, zabrać ze sobą aparat fotograficzny i fascynująca opowieść gotowa. Teraz czekajcie na kolejne.